Chọn thang cáp không đúng tải trọng là một trong những lỗi tốn kém nhất khi thi công hệ thống điện, vì phải tháo dỡ và thay thế sau khi đã đi cáp. Bài viết này hướng dẫn cách tính tải trọng thang cáp theo các bước thực tế, dễ áp dụng cho cả công trình nhỏ và nhà xưởng lớn.
Mục lục
Tải trọng thang cáp là gì
Tải trọng thang cáp (load rating) là khối lượng cáp tối đa mà một mét dài thang có thể chịu được mà không bị võng quá mức cho phép, tính theo khoảng cách giữa hai điểm treo tiêu chuẩn. Thông số này do nhà sản xuất công bố dựa trên độ dày thép, chiều cao thành và kết cấu nan thang.
Tải trọng thường được ghi theo đơn vị kg/m, đi kèm khoảng cách treo tương ứng, ví dụ 50 kg/m ở khoảng treo 1,5 m. Nếu tăng khoảng cách treo mà giữ nguyên tải, thang sẽ võng nhiều hơn mức công bố.
Các bước tính tải trọng thực tế
- Liệt kê toàn bộ cáp sẽ đi trên tuyến, gồm đường kính và khối lượng trên mỗi mét dài.
- Cộng tổng khối lượng các cáp trên mỗi mét dài của tuyến.
- Nhân thêm hệ số dự phòng khoảng 20-30% cho khả năng bổ sung cáp về sau.
- Đối chiếu con số này với bảng tải trọng của từng loại thang theo khoảng cách treo dự kiến.
- Chọn độ dày thép và chiều cao thành sao cho tải trọng công bố lớn hơn hoặc bằng con số đã tính.
Với tuyến có nhiều loại cáp khác nhau, nên tính riêng cho từng đoạn thay vì lấy trung bình cả tuyến, vì đoạn gần tủ điện thường tập trung nhiều cáp hơn đoạn cuối tuyến.
Khoảng cách treo ảnh hưởng thế nào đến tải trọng
Khoảng cách giữa hai điểm treo càng xa, thang càng dễ võng dưới cùng một tải trọng, giống như một tấm ván dài chịu lực kém hơn tấm ván ngắn. Vì vậy hai thông số tải trọng và khoảng cách treo luôn đi cùng nhau trên catalogue, không thể tách rời.
Nếu công trình có giới hạn về số lượng điểm treo, nên chọn thang có độ dày thép lớn hơn để bù lại, thay vì cố kéo dài khoảng treo với thang mỏng.
Sai lầm thường gặp khi ước tính tải trọng
Một sai lầm phổ biến là chỉ tính tải trọng tại thời điểm lắp đặt mà quên phần cáp sẽ bổ sung trong vài năm tới, dẫn đến phải thay cả tuyến khi mở rộng hệ thống. Sai lầm khác là dùng chung một mức tải trọng cho toàn bộ công trình mà không tách riêng khu vực tập trung nhiều tủ điện.
Ngoài ra, nhiều người bỏ qua trọng lượng của chính thang cáp và phụ kiện đi kèm khi tính tải cho hệ treo, trong khi đây cũng là tải trọng thực mà điểm treo phải chịu.
Tóm tắt về tải trọng thang cáp
Tính đúng tải trọng thang cáp giúp tránh võng, gãy hoặc phải thay thế giữa chừng. Cách làm đơn giản là cộng tổng khối lượng cáp trên mỗi mét dài, cộng thêm dự phòng, rồi đối chiếu với bảng tải trọng theo khoảng cách treo của nhà sản xuất. Nếu chưa chắc chắn, tốt nhất nên cung cấp danh sách cáp cụ thể để được tư vấn đúng quy cách.
Tham khảo thêm: các quy cách thang cáp, bảng giá thang máng cáp.